img

Zasady etyczne, którymi powinien kierować się lekarz

  1. Strona główna
  2. Blog AgendaPro Health
  3. Zasady etyczne, którymi powinien kierować się ...

Etyka lekarska jest dyscypliną naukową, gałęzią etyki, której celem jest dobra praktyka lekarska. Obejmuje ona zbiór reguł i zasad etycznych, których lekarze i pracownicy służby zdrowia muszą przestrzegać podczas wykonywania swojego zawodu.

Chociaż każdy kraj ma swoje własne stowarzyszenia medyczne, kodeksy etyczne i konkretne dokumenty etyczne, którymi powinni kierować się pracownicy służby zdrowia i lekarze, etyka medyczna rządzi się czterema podstawowymi zasadami ochrony zdrowia, które są uniwersalne: autonomią, sprawiedliwością, dobroczynnością i niemałością.

Autonomia.

Ta wartość etyczna odnosi się do zdolności kompetentnego pacjenta do podejmowania własnych decyzji dotyczących wyboru lub odmowy leczenia.

Beneficjent.

Kolejna ważna zasada etyki lekarskiej dotyczy działań podejmowanych przez pracownika medycznego, który bierze pod uwagę dobro pacjenta. Ta wartość etyczna pozostaje niekiedy w konflikcie z autonomią pacjenta. Lekarz może uważać, że pewne leczenie jest konieczne dla dobra pacjenta, ale pacjent odmawia podjęcia zalecanego leczenia. W rzeczywistości zdarza się to dość często, a autonomia pacjenta zwykle zwycięża, o ile pacjent jest kompetentny umysłowo i rozumie zalety i wady proponowanego leczenia. Jeśli kompetencje psychiczne są kwestionowane, czasami może być wymagana ocena psychiatryczna i/lub neurologiczna w celu określenia zdolności pacjenta do podejmowania odpowiednich decyzji medycznych.

Non-maleficence.

(primum non nocere, "po pierwsze nie szkodzić") - Jest to znane od dawna stwierdzenie w etyce medycznej: że lepiej nie szkodzić pacjentowi niż szkodzić. Zasada ta pojawia się wiele razy dziennie w praktyce lekarskiej. Lekarz musi znać prawdopodobieństwo, że dany lek lub inne leczenie spowoduje szkodę i porównać je z prawdopodobieństwem, że będzie korzystne. Lekarze stale podejmują takie decyzje, posługując się tzw. stosunkiem ryzyka do korzyści, co często jest kwestią oceny i doświadczenia, ale wymaga też znajomości literatury medycznej na ten temat. W rzeczywistości literatura medyczna z pewnością może być przydatna w tych sytuacjach i może wspierać większość decyzji podejmowanych przez lekarzy.

Niestety w medycynie jest wiele sytuacji, w których tego typu wiedzy jeszcze nie uzyskano lub wyniki badań są niejasne. Lekarz musi następnie omówić opcje z troską i jasnością dla pacjenta i rodziny, uzyskać konsultantów, którzy mogą pomóc w procesie podejmowania decyzji i wspólnie osiągnąć konsensus w sprawie najlepszego sposobu postępowania.

Podwójny efekt.

Chodzi tu o zważenie pozytywnego efektu leczenia, które może jednocześnie szkodzić. Najlepszym tego przykładem jest opieka paliatywna, w której pacjentowi cierpiącemu z powodu bólu lub duszności, spowodowanych nieuleczalną chorobą śmiertelną, można przepisać morfinę, aby pomóc kontrolować cierpienie, mimo że śmierć może zostać przyspieszona przez stłumienie dróg oddechowych jako efekt uboczny morfiny. W tym przypadku złagodzenie skrajnego cierpienia jest uważane za korzystne w stosunku do alternatywy, jaką jest poczucie nieszczęścia w ostatnich godzinach nieuchronnej śmierci.

Inne medyczne wytyczne etyczne

Świadoma zgoda. Ta medyczna wytyczna etyczna odnosi się zasadniczo do autonomii pacjenta w zakresie wyboru lub odmowy wykonania procedury medycznej lub potencjalnie szkodliwego testu lub leczenia. Pacjentowi lub przedstawicielowi rodziny, jeśli pacjent jest ubezwłasnowolniony i nie jest w stanie się podpisać, przedstawiany jest formularz informujący, że pacjent wyraża zgodę na przeprowadzenie zabiegu i że jest w pełni świadomy potencjalnego ryzyka.

Tajemnica pacjent-lekarz jest medyczną wartością etyczną wymaganą przez prawo w wielu krajach. Czasami przepisy dotyczące poufności są dość sztywne, aby pomóc chronić prywatność pacjentów, ale są bardzo frustrujące dla członków rodziny, ponieważ nikt nie mówi im, co dzieje się z ich ukochaną osobą w szpitalu. Nakłada to większą odpowiedzialność na lekarza, aby upewnić się, że omawia on stan pacjenta z członkami rodziny, zakładając, że ma na to ustną zgodę pacjenta.

Niektóre ustawy przewidują szczególne wyjątki od przywileju tajemnicy lekarskiej i wymagają od lekarzy m.in. zgłaszania chorób przenoszonych drogą płciową, ran postrzałowych, aborcji nieletnich.

Konflikt interesów. Istnieje wiele różnych konfliktów interesów, które mogą wystąpić w praktyce medycznej. Czasami trudno jest wyznaczyć granicę między tym, co jest dopuszczalne i medycznie etyczne, a tym, co nie. Ogólnie rzecz biorąc, chodzi jednak o to, że lekarz nigdy nie powinien pozwolić, aby interesy finansowe lub inne pozamedyczne przeszkadzały lub wpływały na ocenę medyczną w opiece nad pacjentami.

Ta sama zasada dotyczy unikania relacji z firmami farmaceutycznymi, które mogą potencjalnie wpływać na leki, które mogą być podawane pacjentowi.

Badania medyczne. Dziś środowisko badaczy medycznych kieruje się jasnymi wytycznymi, co jest badaniem etycznym z medycznego punktu widzenia, a co nie. W rzeczywistości istnieje wiele pytań medycznych, na które nigdy nie znajdziemy odpowiedzi, ponieważ badania wymagane do ich poznania byłyby nieetyczne. Na szczęście te wytyczne dotyczące eksperymentów na ludziach są obecnie znane na całym świecie ze względu na Deklarację Helsińską opracowaną przez Światowe Stowarzyszenie Medyczne.



Medyczne zagadnienia etyczne są ważnym elementem praktyki klinicznej. Lekarz lub pracownik służby zdrowia prawie na pewno stanie w tym czy innym czasie przed trudnymi dylematami etycznymi. Jego lub jej wiedza i doświadczenie pomogą mu w podjęciu decyzji, wraz z bliską komunikacją z członkami rodziny i konsultantami. Komisje etyczne i zespoły opieki paliatywnej są również czasami dostępne, aby pomóc w tych kwestiach.

Jakie inne wyzwania etyczne stoją przed lekarzami? Zostaw nam komentarz.

Karolina

Redakcja steskal-gastro.pl

Zobacz również